Wist je dat jaarlijks meer dan 1 op de 20 ouderen in Nederland te maken krijgt met mishandeling? Op 15 juni was het de Dag tegen Ouderenmishandeling. Mishandeling kan verschillende vormen aannemen: lichamelijk, psychisch, financieel, maar ook verwaarlozing.
We spraken met onze collega Romee, adviseur welzijn, mantelzorgondersteuner en aandachtsfunctionaris sociale veiligheid bij MOmenz. Romee werkt nauw samen met ouderen, herkent signalen van mishandeling en legt uit hoe belangrijk het is om deze signalen te bespreken en waar nodig hulp in te schakelen.
Een verborgen probleem, ook in Stichtse Vecht
Ouderenmishandeling komt vaker voor dan je denkt. Volgens het Trimbos-instituut werd één op de twintig mensen boven de 65 jaar herhaaldelijk mishandeld. In Stichtse Vecht wonen bijna 15.000 mensen van 65 jaar of ouder. Romee: “Dat maakt het dus ook een lokaal thema. Het is belangrijk dat we dit onderwerp bespreekbaar maken – bij MOmenz, bij inwoners en bij samenwerkingspartners. Als we signalen eerder herkennen, kunnen we in actie komen én soms zelfs voorkomen dat het escaleert.”
Wat verstaan we onder ouderenmishandeling?
Het gaat om elke vorm van lichamelijk, psychisch, seksueel of financieel misbruik van iemand van 65 jaar of ouder. Vaak gebeurt dit binnen een afhankelijkheidsrelatie – bijvoorbeeld door een partner, familielid, mantelzorger of bekende. “Soms gebeurt het met opzet, maar het kan ook ontstaan uit onmacht of overbelasting,” vertelde Romee. “Denk aan een mantelzorger die zich zwaar belast voelt en daardoor sneller gefrustreerd raakt. Of iemand die zonder toestemming geld uitgeeft van degene voor wie hij of zij zorgt.”
Juist omdat het vaak om situaties binnen huiselijke kring gaat, blijft het lang verborgen. “Mensen durven of kunnen er niet altijd over praten. En daardoor blijft het probleem vaak onder de radar.”
Oog voor signalen
Romee spreekt veel ouderen tijdens het werk, bijvoorbeeld tijdens huisbezoeken of spreekuren. Soms vielen er signalen op: “Als iemand angstig of teruggetrokken overkomt, of als er sprake is van slechte verzorging of financiële zorgen. Ook als een mantelzorger aangeeft zich erg overbelast te voelen, nemen we dat serieus. Dan probeer ik het gesprek aan te gaan en te kijken wat er nodig is.”
Wat doet MOmenz bij vermoedens?
MOmenz is geen hulpverleningsinstantie, maar speelt wel een belangrijke rol in het signaleren. “We komen bij mensen thuis, zien situaties van dichtbij en kunnen daardoor sneller iets opmerken. Als we twijfelen, kunnen we altijd overleggen met Veilig Thuis – ook anoniem. Zo kunnen we samen inschatten of er een melding nodig is.”
“Zo heb ik een half jaar geleden contact gehad met een mantelzorger. Hij was mantelzorger voor zijn partner. Tijdens het gesprek kwam naar voren dat hij de laatste tijd veel frustratie ervaarde. Hij gaf dan ook toe dat hij twee keer was uitgevallen naar zijn partner. Hij had feller gereageerd dan hij wilde, maar kon zichzelf niet in de hand houden.
Tijdens ons gesprek hebben we gekeken waar dit vandaan kwam, in zijn geval door overbelasting. Hij wilde graag voorkomen dat het nog eens zou gebeuren of dat het erger zou worden.
We hebben samen gekeken naar hoe hij ervoor kon zorgen dat hij de overbelasting minder ervaarde. Vanuit MOmenz hebben we handvatten aangereikt en praktisch gekeken naar hoe hij meer tijd voor zichzelf kon maken door familie te betrekken.”
Blijf er niet mee rondlopen
Tot slot wilde Romee nog iets meegeven: “Heb je vermoedens van ouderenmishandeling bij iemand die je kent, of ervaar je zelf dat je niet veilig bent? Blijf er niet mee rondlopen. Ook als je twijfelt. Praat erover met iemand die je vertrouwt, of neem contact op met Veilig Thuis. Je hoeft je naam niet te zeggen en ze luisteren naar je verhaal. Ze kunnen advies geven over wat je kunt doen.”
Veilig Thuis is 24 uur per dag gratis bereikbaar via 0800-2000. Meer informatie vind je op www.veiligthuis.nl.
