Sinds de Russische invasie in Oekraïne, drie jaar geleden, zijn er veel initiatieven opgezet om Oekraïense vluchtelingen te ondersteunen. Anja en Joke, twee enthousiaste vrijwilligers bij MOmenz, helpen Oekraïners die in de gemeente Stichtse Vecht een nieuw leven proberen op te bouwen. Elke week runnen ze het Oekraïens spreekuur, waar ze vragen beantwoorden over werk, doktersafspraken, verzekeringen, school, DigiD en meer. Ze bieden niet alleen praktische hulp, maar ook een stukje menselijke warmte in een tijd waarin het voor veel mensen allesbehalve gemakkelijk is.
Een Nieuwe Start
Anja en Joke uit Maarssen zijn al een tijd actief als vrijwilligers. Anja begon drie jaar geleden na het zien van een advertentie in de VAR, op zoek naar een nieuwe uitdaging. Een jaar later volgde Joke, die dezelfde uitdaging zocht.
De samenwerking tussen Anja en Joke bleek meteen succesvol. Beide brengen veel ervaring mee, waardoor ze goed weten hoe ze met mensen moeten omgaan en snel kunnen schakelen. Alleen al in 2024 hebben ze samen meer dan 200 vragen beantwoord tijdens het Oekraïense spreekuur, en spelen ze een belangrijke rol in het leven van de Oekraïense vluchtelingen die ze helpen.
De Vraag Achter de Vraag
Wat Anja en Joke vooral motiveert, is de wens om anderen te helpen. Ze merken dat het vaak niet alleen gaat om praktische vragen beantwoorden, maar ook om het begrijpen van wat iemand écht nodig heeft. Mensen hebben vaak te maken met emoties, onzekerheden of trauma’s, en dat vraagt geduld en aandacht.
“Het is belangrijk om door te vragen en te begrijpen wat iemand echt bedoelt,” zegt Joke. Soms is dat lastig door de taalbarrière. “Google Translate helpt soms, maar niet altijd. Dan zoeken we andere manieren, zoals gebaren of vragen we anderen om te helpen.” Ondanks deze obstakels blijven Anja en Joke altijd op zoek naar oplossingen, waarbij ze zich inleven in de situatie van de ander.
Uitdagingen en Voldoening
Het werk van Anja en Joke geeft voldoening, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. Eén van de grootste obstakels is het opbouwen van vertrouwen. Dit kan soms maanden duren. “Je weet niet wat iemand heeft meegemaakt, dus geduld is belangrijk,” zegt Anja. Het kost tijd voordat mensen zich op hun gemak voelen, maar zodra het vertrouwen er is, merken Anja en Joke dat de mensen meer stappen durven te nemen, zelfredzamer worden en beter in staat zijn om hun eigen weg te vinden. “Dat is zo mooi om te zien”, voegt Joke toe.
Daarnaast zijn administratieve systemen, zoals DigiD, soms een uitdaging. Dat is voor veel Nederlanders vaak vanzelfsprekend, maar voor sommige Oekraïense ontheemden complex en onduidelijk. Gegevens raken soms kwijt of werken anders dan in hun thuisland. “Soms kunnen systemen niet altijd de oplossing bieden die we nodig hebben,” zegt Anja. Een voorbeeld is een jongen die meerdere keren moest proberen zichzelf te legitimeren voor het openen van een bankrekening, wat verwarrend was en veel tijd kostte. “Als dingen niet werken, zoeken we naar alternatieven,” legt ze uit. “We blijven doorvragen, zoeken creatieve oplossingen en werken samen met anderen die kunnen helpen,” voegt Joke toe.
Drie Jaar van Hulp
Drie jaar na de Russische invasie van Oekraïne blijven Anja en Joke zich inzetten voor de Oekraïense gemeenschap in Stichtse Vecht. Het werk wordt gewaardeerd door de mensen die ze helpen. “Je merkt dat mensen steun nodig hebben en soms is een klein gebaar al genoeg,” zegt Joke.
Wanneer er wordt gevraagd wat Anja en Joke’s grootste wens is met betrekking tot het conflict in Oekraïne, zijn ze het unaniem eens over het antwoord: “Vrede in de wereld en dat iedereen vrij is om te wonen waar hij of zij gelukkig is.”
Twijfel je zelf om vrijwilligerswerk te doen?
Anja & Joke geven het volgende advies: “Kom gewoon kijken en doe het als het je leuk lijkt. Je leert het vanzelf en je krijgt er zelf ook energie van. Het werk is niet altijd makkelijk, maar het geeft voldoening om iemand verder te helpen.”
Lees hier meer over vrijwilligerswerk.
